quinta-feira, 8 de novembro de 2018

ROUPAS = RAD . PORTUGUÊS E CRIOULO HAITIANO



Mayo = Malha

Chemiz =Camisa
Pantalon = Calça
Bout Pantalon = Bermuda
Slip = Cueca
Kilót = Calçinha
Wób = Vestido
Jip = Saia
Chosét = Meias
Soulye =Sapato
Kepi =  Boné
Pase Rad = Pasar Roupa
Fé pou Pase Rad = Ferro de Pa

quarta-feira, 7 de novembro de 2018

NOME DA FAMÍLIA = NON FANMI , CRIOULO HAITIANO E PORTUGUES


NOME  DA FAMÍLIA          =  NON  FANMI 

PAI    =  PAPA
MÃE  = MANMAN
IRMÃ = SÉ
IRMAO =FRÉ
TIO =TONTON
TIA =MATANT
FIHO =PITIT GASONFIHA = PITIT FI
NORA = BELFI
GENRO =BOFI
SOBRINHO =NEVE
SOBRINHA = NYÉS
PRIMO = KOUZIN
PRIMA =KOUZINE
NETO / A= PITIT PITIT
CUNHADO = BÓFRÉ
CUNHADA = BELSÉ
PADRASTO = BOPÉ
MADRASTA = BELMÉ

MOVEIS E OBJETOS = MÉB E OBJÉ , PORTUGUÊS E CRIOULO HAITIANO

MOVEIS  E OBJETOS  = MEB E OBJÉ

Cama  = Kabann

Cadeira = Chéz 
Mesa = Tab
Guarda roupa = Pandri ra
Colchão = Matla 
Toalha = Sévyét 
Lençol = Dra
Cobertora = Lenn
Travesseiro = Zorye
Chave = Kle
Cadeado = Kadna
Rádio = Radio
Televisão = Televizyon
Fogão = Recho
Geladeira = frijidè

terça-feira, 6 de novembro de 2018

CONTO: FORMIGUINHA DA ROÇA - EM PORTUGUÊS E CRIOULO HAITIANO



Conto: Formiguinha da roça


Formiguinha da roça
Endoideceu.
Com uma dor de cabeça
Que lhe deu.

Ai, pobre
Ai, pobre formiguinha 
Põe a mão na cabeça
Ele faz assim..... e faz assim.


Konte : Ti fomi té sekle  

Ti fomi té sekle 
Ki te fou 
Ak yon doulé   nan tét 
Li te bay .

Ai , póv 
Ai , póv  ti fomi
Li mete minn nan tét li
Li fé konsa ... e li fé konsa.

segunda-feira, 5 de novembro de 2018

ALGUMAS FRUTAS , E LEGUMES

ALGUMAS FRUTAS,LEGUMES    

KÉK  FWI   AK  LEGUM



Maça  = Póm
Abacate  = Zaboca
Melancia = Melon
Beterraba = Betrav
Abacaxi =  Anana
Uva = Rezin
Abóbora = Jomou
Cogumelo = Djondjon
Cebola = zonyon
Repolho = chou
Côco = Kokoye
Cenoura = karót
Milho = Mayi
Alho = Lay
Laranja = Zoranj

FÁBULA : O MACACO E O PEIXE = MAKAK E PWASON ,PORTUGUÊS E CRIOULO HAITIANO COM GABARITE


Fábula : Macaco e o Peixe

Um macaco passeava- se á beira de um rio ,quando viu um peixe dentro de água . como não conhecia  aquele animal, pensou que afogar-se . Conseguiu apanhá-lo ficou  muito contente quando o viu aos pulos , preso nos seus dedos , achando que aqueles saltos eram sinais de uma grande alegria por  ter  sido salvo . Pouco depois , quando o peixe parou de se mexer e o macaco percebeu que estava morto , comentou.
            ----Que pena eu não ter chegado mais cedo.
MORAL: Cuidado ao tentar ajudar os outros , às vezes você pode atrapalhar.
                                                                                                                                                    
                                                                                            Mia Couto

FAB : Makak ak Pwason 

Yon makak ki tap pwominnin bó rivaj  yon rivyé , lé li te wé yon pwason anndan  dlo a . kóm li pat konnin ki animal ,li te panse pwason an tap neye. Li pran pwason an li rete tré kontan lél wé pwason an ap vole , arate nan dwét li yo , trouve li sotil  eré sinyal ak yon gran ké kontan li gen pou sove l . Ti kras apré, lél wé pwason an te rete li pa souke makak prevwa pwason an te mouri , li  te kómante .
   ---Ke pén mwen pa gen pou m rive pi boné.
  
MORAL : Veye ou kap  tante ede yon lót , pafwa ou  kapab anbarasel pito .

Entendendo  a fábula:
  
1 - Qual é titulo do texto ?
      O macaco e o Peixe
2 - Quem é autor ?
       Mia  Couto.
3 - Onde o macaco passeava ?
        A  beira de um rio.
4 - O que ele viu ?
       viu um Peixe.
5 - O macaco conhecia  aquele animal ?  Então o que ele pensou ?
       Não . Pensou  que  estava  afogando.

sexta-feira, 2 de novembro de 2018

ADJETIVOS - ADJEKTIF -PORTUGUÊS - CRIOULO HAITIANO - AKTIVITE - COM GABARITO


ADJETIVOS – ADJEKTIF
PORTUGUÊS – CRIOULO HAITIANO

importante  - enpòtan
alto – wo
ambicioso  - anbisye
amiga – zanmi
amoroso – amoure
amável – emab
animado – anime
angelico – zanj
anjo – zanj

antiquado – ansyin
assustado – sezi
aviador – pilot
aventureiro – avantur
açougueiro – bouche
boba – komik
bom – bom
bonito(a) – bél
bravo – fache
magro – mèg
gordo – gro
feliz – kontan
obediente – obeyi
muito – anpil
curioso – kirye
fiel – fidèl
corajoso – brav
medroso – pè
cruel – mechan
humilde – humble
macio – mou
duro – difícil
sábio – gen bon konprann
pobre – pòv
rico – rich
frágil – frajil
terrível – terib
tímido – timid
alegre/feliz – kontan
trabalhador – travayè
feio – lèd
guloso – visye
simpático – senpatik
baixo – ba
charmoso – chamant
inteligente – entelijan
ATIVIDADES – AKTIVITE

Elabore frases em Kreyól/ Crioulo Haitiano e traduza para o Português, usando os familiares.

a)   Manman/ Mãe
Manman mwen bél. – Minha mãe é bonita.

b)   Papa/Pai
Papa mwen se yon travayé. – Meu pai é trabalhador.

c)   Pitit fi/Filha
Pitit fi mwen timid. Minha filha é tímida.

d)   Pitit gason/Filho
Pitit gason mwen se yon medecin. Meu filho é médico.

e)   Sé/Irmã
Sé mwen an tré entelijan. Minha irmã é muito inteligente.

f)    Bél Sé/Cunhada
         Bel sé  mwen na rich. Minha cunhada é rica.

g)   Grann/Avó
Grann mwen cranmoun. Minha avó é velha.

h)   Menaj/Namorado(a)
Menaj mwen tré anbisye. Meu namorado é muito ambicioso.

i)     Zanmi/Amigo
Zanmi mwen na sinpatik. Meu amigo é simpático

OS VERBOS = VÉB YO ,PORTUGUÊS E KREYÓL HAITYEN

OS VERBOS  =  VÉB YO Arriscar  =  Riske . Voltar  = Tounin.  Machucar = Blese . Levar = Pote ale  . Trazer = Pote vini  . Pergu...